«Як Беларусь плануе развіваць высокатэхналагічны сектар», інтэрв'ю А.Г.Шуміліна для БелТА

«Як Беларусь плануе развіваць высокатэхналагічны сектар», інтэрв'ю А.Г.Шуміліна для БелТА

У Беларусі запускаюць новы даследчы цыкл. Падрыхтаваны праект дзяржаўнай праграмы інавацыйнага развіцця на 2021-2025 гады. Разумныя гарады і электратранспарт, медыцына і біятэхналогіі - на перспектыву задумана мноства навацый. Якія праекты будуць рэалізаваны ў бліжэйшыя пяць гадоў і аб планах па падтрымцы інавацыйнага прадпрымальніцтва распавёў у інтэрв'ю карэспандэнту БЕЛТА старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Аляксандр Шумілін. (...)

Міжнароднае супрацоўніцтва

- Для развіцця навукі і інавацый важная кааперацыя з замежнымі краінамі. Якія планы на бліжэйшую будучыню?

- Самае шчыльнае супрацоўніцтва, вядома ж, наладжана ў Саюзнай дзяржаве і паміж краінамі СНД. У распрацоўцы знаходзіцца цэлы шэраг новых саюзных праграм у галіне высокіх тэхналогій. Яны прадугледжваюць распрацоўку мабільных оптавалакновых лакатараў, сістэм сэнсараў для папярэджання прыродных і тэхнагенных катастроф, сістэм праектавання і вытворчасці мікрасхем. У планах і праца над тэхналогіямі высокапрадуктыўнага сельскай гаспадаркі і харчовай прамысловасці, а таксама 3D-друку. Дарэчы, у 2019-2020 гадах упершыню праведзены конкурс на прысуджэнне прэміі Саюзнай дзяржавы ў галіне навукі і тэхнікі.

Таксама зацверджана міждзяржаўная праграма інавацыйнага супрацоўніцтва дзяржаў - удзельніц СНД на перыяд да 2030 года. Яе галоўная задача - развіццё міждзяржаўнага інавацыйнай прасторы, які аб'ядноўвае магчымасці нацыянальных інавацыйных сістэм. Новая праграма заклікана павялічыць колькасць прарыўных тэхналогій і перспектыўных распрацовак, арганізаваць маштабныя вытворчасці навукаёмістых канкурэнтаздольных тавараў і паслуг.

- Якія яркія міжнародныя праекты з удзелам Беларусі вы можаце назваць?

- Сёння ў навукова-тэхнічнай і інавацыйнай сферы мы супрацоўнічаем з больш чым 50 краінамі. Пашырана ўзаемадзеянне з Еўрапейскім саюзам. З 2014 па 2020 год беларускія арганізацыі ўзялі ўдзел у 50 праектах рамачнай праграмы ЕС па навуцы і інавацыях "Гарызонт 2020". Аб'ём прыцягнутых у Беларусь сродкаў перавысіў 7,5 млн еўра. На пачатак 2021 года айчынныя арганізацыі ўдзельнічаюць у 57 праектах "Гарызонта 2020". У гэтым годзе пачнуцца працы яшчэ па 4 праектах.

Мы ганарымся ўдзелам Беларусі ўва флагманскай ініцыятыве Еўрапейскай камісіі "Квантавыя тэхналогіі" з бюджэтам 1 млрд еўра. Гэта пошукавыя, рызыкоўныя даследаванні, у поўным сэнсе слова навука заўтрашняга дня, і мы дастаткова канкурэнтаздольныя, каб працаваць над ёй. Варта згадаць і яшчэ адну навуковую мегапраграму ЕС па падтрымцы тэхналогій заўтрашняга дня з аналагічным бюджэтам, у якой удзельнічаюць беларускія вучоныя. Гаворка ідзе пра флагманскую ініцыятыву "Графен", якая павінна прывесці графен з лабараторый на вытворчасць і ў грамадства, стымулюючы пры гэтым эканамічны рост, новыя працоўныя месцы і новыя магчымасці для грамадзян, інвестараў і навукоўцаў.

Беларусь у складзе Аб'яднанага інстытута ядзерных даследаванняў актыўна ўдзельнічае ў такіх даследаваннях, як мега-сайенс-праект NICA, а таксама эксперыментах Еўрапейскай арганізацыі ядзерных даследаванняў (CERN). Акрамя таго, наша краіна актыўна супрацоўнічае з КНР. У 2019-2020 гадах рэалізоўваліся 35 беларуска-кітайскіх навукова-тэхнічных праектаў у галіне мікраэлектронікі, аптычных і лазерных тэхналогій, біятэхналогій, новых матэрыялаў.